Το “Dead Winter Dead” κυκλοφόρησε μια εποχή που στα τέλη του Οκτώβρη ήδη κυκλοφορούσαν στους δρόμους τα χοντρά μπουφάν, τα χέρια χώνονταν βιαστικά στις τσέπες και το κάθε μετεωρολογικό δελτίο παρακολουθούνταν με ευλάβεια μήπως ανακοινωθεί κανένα απρόσμενο χιονόβροχο. Παράλληλα το “Dead Winter Dead” που είχε στο 2025 επέτειο 30 χρόνων, κυκλοφόρησε μια εποχή που οι Savatage υπήρχαν και δεν υπήρχαν με την αβάσταχτη απουσία του Criss Oliva να περιπλανιέται σαν φάντασμα ανάμεσα στα χαλάσματα. Υπήρξε ένα άλμπουμ – έκπληξη ακόμα και για τους ίδιους και αποτέλεσε τη σπίθα που θα εξελίσσονταν σε φλόγα και στο άμεσο μέλλον θα έπαιρνε σάρκα και οστά ως Trans-Siberian Orchestra.
“The moment is now, in all history
The time has arrived and this is the one place to be”
Μετά το “Handful of Rain”, μια comme ci comme ca κυκλοφορία – που πέρασε σα βροχή δίχως καταιγίδα από τις καρδιές κριτικών και fans – οι Savatage μπαίνουν “ελαφρώς” στον πάγο για να μην πω κάτι πιο βαρύ και δραματικό. Η αλήθεια είναι πως το πραγματικό δραματικό εκείνη την περίοδο που έχει κατακλύσει τις τηλεοράσεις παγκοσμίως είναι ο πόλεμος που μαίνεται στην πρώην ενωμένη Γιουγκοσλαβία. Πληγείσες πόλεις, κατεστραμμένα σπίτια, παιδιά που κοιτάζουν τον φακό με φόβο και τρόμο σαν να ρωτούν κάτι για το οποίο δε θα λάβουν ποτέ ειλικρινή απάντηση. Το CNN φυσικά είναι η αιχμή του δόρατος με εκτεταμένα ρεπορτάζ νύχτα – μέρα όπως λίγα χρόνια έκαναν πριν στην Καταιγίδα της Ερήμου. Μεταδίδει ακούραστα παγκοσμίως και φυσικά στην άλλη άκρη του Ατλαντικού, την βάση ως γνωστόν των Savatage.
Άπραγος θεατής μεταξύ πολλών δισεκατομμυρίων είναι και ο παραγωγός τους, ο συγχωρεμένος Paul O’Neil (μας άφησε το 2017). Οπως απέδειξε η ίδια η ιστορία μιας από τις μεγαλύτερες μπάντες του αμερικάνικου heavy metal ο ίδιος δεν είναι καθόλου αδρανής. Το όλο θέαμα δείχνει να μην τον εγκαταλείπει ακόμα και όταν κλείνει την τηλεόραση. Αγγίζει τις ευαίσθητες χορδές του και έτσι αποφασίζει να κάνει κάτι μέσα από το δικό του πεδίο, το καλλιτεχνικό, το μουσικό.
Οι ιστορίες που ψιθυρίζονται στη συνείδησή του γίνονται αντικείμενο συνεργασίας με ποιόν άλλο, τον Jon Oliva. Συνθέτουν πάνω στο πιάνο όπως είναι φυσικό. Το πράμα δείχνει εξ’ αρχής ότι θα καταλήξει σε μια rock opera, κάτι σαν το πολύ πετυχημένο “Streets: A Rock Opera” που είχε κυκλοφορήσει επίσης έναν Οκτώβρη αλλά μια τετραετία νωρίτερα. Μα αν το “Streets…” περπατούσε στους κακόφημους δρόμους της Νέας Υόρκης ανάμεσα σε φώτα νέον, άστεγους, ναρκομανείς και χαμένα όνειρα, εδώ οι Savatage έχουν ήδη μαζέψει τα μπαγκάζια τους. Αφήνουν πίσω τους την αμερικάνικη μητρόπολη, καταλήγοντας στη Βοσνία και τον ατελείωτο χειμώνα των βομβαρδισμών και του πολέμου.
Γράφουν μια απολύτως δραματική ιστορία που είναι αδύνατο να μη σε αγγίξει. Δε μπορείς να μείνεις αμέτοχος σε ένα έργο που εστιάζει στον ανθρώπινο πόνο και τη θλίψη, στην απώλεια αλλά και στην ελπίδα μέσα σε όλη αυτή τη φρικαλεότητα του πολέμου. Πολύ πιστεύουν πως το “Dead Winter Dead” έχει χριστουγεννιάτικη θεματολογία. Αν είναι δυνατόν. Για να γίνουμε και δικηγόροι του Διαβόλου, σε αυτό βοηθάει πολύ το ορχηστρικό κομμάτι και στη συνέχεια ραδιοφωνικό χιτ (!!) με τίτλο “Christmas Eve (Sarajevo 12/24)” και σε δευτερεύοντα βαθμό το χιονισμένο τοπίο με το gargoyle πρώτη μούρη στο εξώφυλλο. Ένα άλλο τραγούδι που τραβάει τα βλέμματα είναι το “Mozart and Madness”που όπως καταλαβαίνετε παραπέμπει στον πασίγνωστο Αυστριακό συνθέτη και τη σπουδαία μουσική παρακαταθήκη που έχει αφήσει. Το 2009 ηχογραφήθηκε ξανά ως “Mozart and Memories” αυτή τη φορά για λογαριασμό των Trans-Siberian Orchestra και το δίσκο “Night Castle”.
Αν ενδιαφέρεστε για το story του “Dead Winter Dead”, αυτό το εντοπίζετε και στο site της μπάντας και το θεωρώ κάπως περιττό να το αναφέρω λεπτομερώς εδώ. Οι ίδιοι το εξιστορούν πολύ καλύτερα. Εν προκειμένω το βασικό είναι πως οι Savatage ενεργοποιούνται και ετοιμάζονται για κάτι μεγάλο. Ο’Neil και Oliva, κυρίως ο δεύτερος που ήταν απών από τα δυο προηγούμενα Savatage άλμπουμ, κατανοούν πως “ή τώρα ‘η ποτέ”. Δικό τους παιδί είναι στο φινάλε-φινάλε το “Dead Winter Dead” και καμαρώνουν επάξια.
Το υπόλοιπο σχήμα συμπληρώνεται με τον Zachary Stevens με μια φωνή που ακούγεται σαν εξομολόγηση πριν πέσει η αυλαία και τους Jonny Lee Middleton και Jeff Plate στο rhythm section που δίνουν τον παλμό. Στις κιθάρες καταφθάνει ο Al Pitreli και ο παλιόφιλος του Oliva, Chris Caffery. Την εποχή των “Gutter Ballet” και “Hall of the Mountain King” έχει προσφέρει χείρα βοηθείας στο συγκρότημα όταν βγαίνει στο δρόμο για περιοδεία. Ένα χρόνο πριν το “Dead Winter Dead” έχει lead ρόλο και στους Dr. Butcher, το project του Jon Oliva.
Ο εναπομείναντας από τα αδέρφια Oliva έχει πάρει τα ηνία του brand των Savatage και χτίζει το οπερετικό οικοδόμημα του “Dead Winter Dead” πάνω στη σκοτεινή, βροχερή ατμόσφαιρα του προκατόχου του, “Handful of Rain”. Για παράδειγμα στο “One Child” που επιλέχθηκε να αντιπροσωπευθεί ως βιντεοκλίπ, είσαι σε θέση να αναγνωρίσεις ψήγματα του “Chance”.
Ο Oliva δεν είναι απλώς με τα δυο χέρια στο συνθετικό τιμόνι αλλά παίρνει και το μικρόφωνο στα χέρια του σε δυο περιπτώσεις, επιλέγοντας να υποδυθεί την πλευρά του κακού, δηλαδή των εμπόρων όπλων. Οι ερμηνείες επιθετικές, δόλιες και αλαζονικές στο σημείο του παραλογισμού όπως άλλωστε και ο ίδιος ο πόλεμος. Ακούγονται στο “I am” και το ελαφρώς ραπ (!!) “Doesn’t matter anyway”, συνέπεια όλων αυτών να είναι τα πιο άγρια του 9ου άλμπουμ των Savatage. Στον αντίποδα ο Stevens απλά πετάει τη σκούφια του με τις λυρικές ερμηνείες που μας παραδίδει.
Το “Dead Winter Dead” είναι ένα αντιπολεμικό μιούζικαλ και θα είναι το καλύτερο άλμπουμ των Savatage στην μετά-Chriss Oliva εποχή. Η εκπληκτική ιδέα του Paul O’Neil έδωσε πνοή στους Savatage για δυο ακόμα δίσκους, οι οποίοι κατ’ εμέ φέρουν το στίγμα του αμφιλεγόμενου, κυρίως το κύκνειο άσμα “Poets and Madmen”.
Ωστόσο εκείνη η περίοδος και συγκεκριμένα το c’est magnifique “Christmas Eve (Sarajevo 12/24)” γεννάει και την ιδέα των μεγαλοπρεπών Trans-Siberian Orchestra που το 1996 ντεμπουτάρουν με το “Christmas Eve and Other Stories” και μαντέψτε ποιό τραγούδι ανακαλύπτεις εκεί μέσα σε μια λίγο πιο απαλή έκδοση. Για όσους δεν κατέχουν, το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να πληκτρολογήστε στο YouTube κάποιο από τα show τους, αφού πρώτα κρατήστε το στόμα σας κλειστό μην στάξει σαλάκι στο πληκτρολόγιο που μάλλον δε θα τους δείτε ποτέ σε ελληνικό έδαφος. Oh, well. Το έχει παραδεχθεί και ο Oliva πως ύστερα από το θάνατο του Criss είχε συνειδητοποιήσει πως μαζί του πέθαναν και οι Savatage και πως ό,τι έκαναν στη συνέχεια μπορεί να είχε το όνομα Savatage, ωστόσο ήταν κάτι σα τους Trans-Siberian στο στάδιο της εκπαίδευσης και κατάρτισης “διότι χάσαμε τον Criss και γνωρίζαμε πως έπρεπε να στραφούμε σε διαφορετική κατεύθυνση”. Πρώτα τους πήγε και μια βολτίτσα στα chart χωρών όπως η Γερμανία, Ελβετία, μέχρι και η Ιαπωνία. Τραγική ειρωνεία πως ανέβηκαν στο νο18 των Billboard Heatseekers Albums, δηλαδή των νέων και αναπτυσσόμενων καλλιτεχνών. Εδώ γελάμε.
Τριάντα χρόνια μετά, το “Dead Winter Dead” έχει τη δύναμη να σε πετάξει έξω στους βομβαρδισμένους δρόμους και τη φρικωδία του πολέμου εκεί που ο αέρας μυρίζει καμένη άσφαλτο και φόβο. Είμαι σίγουρος ότι με όλα αυτά που γίνονται τη σήμερον ημέρα, σε Γάζα, Ουκρανία Συρία, Υεμένη κτλ. το ματάκι σου έχει ήδη συνηθίσει. Δεν χρειάζεται φαντασία. Τη ζούμε όλοι μας καθημερινά, σε reels και επαναλήψεις υψηλής ανάλυσης. Στην περίπτωση των Savatage σου προσφέρεται ένα καταφύγιο για να κρυφτείς ή καλύτερα μια έξοδος κινδύνου για να αποδράσεις από την Κοιλάδα του Κλαυθμώνος και αυτό είναι οι στοργικά θερμές μελωδίες του.
Κειμενο – Επιμέλεια: Γιώργος Γράντης
