Αν θες να ανοίξουμε συζήτηση για γιούς πρωτότοκους, για γιούς ξεχασμένους που κουβαλούν το βάρος της λήθης, τότε στο “Imrama” πρέπει να υπάρχει ένας αστερίσκος, να με το συμπάθιο. Τι να πούμε για το “παιδί” των Primordial, το λησμονημένο στη γωνίτσα του, βυθισμένο στην ομίχλη της μνήμης σίγουρα από τους οπαδούς των Ιρλανδών, τολμώ να πω και από την ίδια τη μπάντα. Τριάντα ανεμοδαρμένα χρόνια από την επέτειο κυκλοφορίας του “Imrama” και πολλές φορές η ύπαρξή του είναι πιο αόρατη και από τους θεούς που τα περισσότερα όντα προσκυνάν εκεί έξω. Κι όμως αυτό το ξεχασμένο έπος δεν ζητά την προσοχή σου. Την απαιτεί.
Λες και όλα ξεκίνησαν από τον επόμενο δίσκο τους, το “Journey’s End”, λες και πριν υπήρχε μόνο σιγή και βουβαμάρα. Όχι κύριοι, το journey ξεκινά πολύ νωρίτερα και μετουσιώνεται σε επίσημη κυκλοφορία με το “Imrama” (ή πιο σωστά Immrama) που καθόλου τυχαία στα παλαιά ιρλανδικά (ως γνωστόν ανήκουν στην οικογένεια των κέλτικων γλωσσών) σημαίνει ταξίδι, ένα ταξίδι άνευ χάρτη και όχι με τη μορφή της εκδρομούλας. Πρόκειται για ΤΟ ταξίδι, την περιπέτεια ενός ήρωα ή και αντι-ήρωα που κατεβαίνει στα βάθη του – ας πούμε κέλτικου “Άδη” – για αμαρτίες πεποιημένες που αναζητούν εξιλέωση. Μια κατάβασης χωρίς επιστροφή, μια οδύσσεια καταδικασμένη χωρίς την Ιθάκη της, για να πιάσουμε και τα δικά μας.
Αυτό δε σημαίνει ότι ο ακροατής ατενίζει την θέα ενός concept άλμπουμ. H μόνη κοινή έννοια στο “Imrama” είναι ο ακαταμάχητος και σκοτεινός folk ρομαντισμός που έχει ποτίσει τις καρδιές των ίδιων των Primordial. Εξάλλου ούτε στο στούντιο πέρασαν όμορφα αλλά ούτε και στην προώθηση του “Imrama” καλυτέρεψε η κατάσταση κατά γενική τους παραδοχή.
Η κύρια φιγούρα πίσω από τους Primordial, η φωνή πίσω από το μικρόφωνο και βασικός στιχουργός, ο A.A. Nemtheangaμάλλον θέλει να ξεχάσει τις εποχές εκείνες αφού έχει δηλώσει παλιότερα πως οι ηχογραφήσεις ήταν ένας εφιάλτης και δεν είχαν ιδέα τι έκαναν στο στούντιο. Έρχεται να προσθέσει λέγοντας: “Είναι θαύμα που ακούγεται έτσι και ακούγεται μοναδικό. Το πνεύμα και η ψυχή των συνθέσεων ήταν τέτοια που επιβίωσαν από όλα αυτά τα σκατά που βιώσαμε.”!!
Λίγους μήνες μετά μπαίνουν ‘96 την κατά γενική ομολογία χειρότερή τους χρονιά αφού κάνουν τον ελάχιστο δυνατό αριθμό εμφανίσεων για να ενισχύσουν την περήφανη δημιουργία τους και αυτό το ένα και μοναδικό show διακόπτεται από την αστυνομία!!
Me τσακισμένα τα φτερά μεν, με το “Imrama” στα χέρια τους δε. Ο Nemtheanga έχει πει πρόσφατα πως θυμάται μέχρι και την πρώτη φορά που κράτησε στα χέρια του το ντεμπούτο της μπάντας και το κοιτούσε για κάνα μισάωρο χωρίς να αρθρώσει λέξη. Φυσιολογικό να νιώθει έτσι όταν το συγκρότημα έχει βάλει βαθιά το χέρι στην τσέπη για να ολοκληρωθούν οι ηχογραφήσεις αλλά και με τις σχέσεις των μελών μεταξύ τους να είναι τεταμένες.
For here I am King and a King I shall stay…
Όπως γίνεται κατανοητό, το “Imrama” αν μη τι άλλο είναι ένα δημιούργημα σφυρηλατημένο μέσα από παταγώδη χτυπήματα έντασης, άγχους και πίεσης. Ωστόσο γράφει ιστορία και συγκαταλέγεται ανάμεσα στις πρώτες pagan black metal κυκλοφορίες για να μην πω η παρθενική (εκείνο τον καιρό έκαναν τα δειλά πρώτα βήματα και οι επίσης Ιρλανδοί Cruachan). Συνεπώς το “Dark Romanticism” demo τους μπορείς να πεις ότι θέτει τις βάσεις ενός νέου και φρέσκου ιδιώματος πριν αυτό γίνει μόδα και οι εταιρείες το αρμέξουν.
Ο όρος Pagan σε μεταφέρει αναπόφευκτα προς το folk όμως μην κουβαλάς στο μυαλό σου τις γνωστές ευχάριστες χορευτικές μελωδιούλες και το χορεύουμε τρισευτυχισμένοι στα λιβάδια σα φασαίοι στην Ικαρία τον Αύγουστο. Το folk εδώ επικουρείται από ένα τελετουργικό αέρα ο οποίος μπολιάζεται από σκοτάδι και μεγαλείο μαζί. Η Ιρλανδέζικη μελαγχολία δηλώνει βροντερά παρούσα και πώς να μην είναι.
Στη μουσική των Primordial οι επιρροές των Bathory και των Celtic Frost αιμορραγούν περήφανα μέσα στη σύνθεση, ξεχωρίζοντας σαν τη μύγα μες στο γάλα. Το “The Darkest Flame” σου στρώνει να ξαπλώσεις σε ένα ακάνθινο κρεβάτι (Shall you lay my bed with thorns) ουρλιάζοντας My Dying Bride από τον άλλο κόσμο. Ακούγεται σαν την εξομολόγηση ενός ήρωα που έχει πάψει προ πολλού να πιστεύει στη δύναμη της μετάνοιας. Ο A.A. Nemtheaga, έχει αποδεχθεί τις επιρροές ενώ σε παλιότερες συνεντεύξεις έχει προσθέσει πως πάντα είχαν το Sabbath/Maiden συναίσθημα κάτι που φαίνεται ξεκάθαρα κατευθείαν από την έναρξη του ντεμπούτου τους και με το “Fuil Arsa” των 4/4, ρυθμός άρρηκτα συνδεδεμένος με το rock και το κλασσικό heavy metal. Ενισχύει τη γενική εικόνα πως δεν ακούς κάτι το μονοκόμματο αλλά κάτι πολυποίκιλο. Το ιρλανδέζικο πάθος στάζει σα φως μέσα από βιτρό και είναι η σταθερά της μεγάλης γκάμας των ρυθμών.
Είτε επιθετικοί, με αιχμές του δόρατος το “Infernal Summer” και τις κιθάρες του που στριφογυρίζουν σαν σκέψεις που δεν έχουν τελειωμό, αλλά και το αρχοντικό “Here I am King”, είτε σε πιο mid tempo ρυθμούς όπως το κοντά βραδυφλεγές “Awaiting the Dawn”, οι Primordial δε σε αφήνουν να βαρεθείς, να κουραστείς, να πατήσεις το “skip”. Το “Beneath A Bronze Sky” έρχεται προς το τέλος σαν ύστατη προσφορά στο παγανιστικό στοιχείο ακόμα περισσότερο πράσινο κάτω από θυσάνους πάθους (entombed in pagan earth, to rise in the cold November mist). Κάθε riff είναι ένα κομμάτι της θάλασσας. Γλείφει με απελπισία τις ακτές του πολύπαθους νησιού που το “αίμα” του δεν έχει σταματήσει να κοχλάζει κάτω απ’ το πετρώδες “δέρμα”.
Η ποικιλία στις ερμηνείες του Nemtheanga δίνουν όχι πόντο αλλά πόντους στο “Imrama”. Το πάθος του σκεπάζει τα όποια μειονεκτήματα μπορεί να έχει ένας άπειρος τραγουδιστής που ηχογραφεί στο πρώτο του μεγάλο βάπτισμα του πυρός όπως είναι μια full length κυκλοφορία. Black metal τσιρίδες, καθαρά φωνητικά, εσωτερικοί μονόλογοι, ψίθυροι, προσευχές. Από το ζενίθ στο ναδίρ και πάλι πίσω. Θέλει μεγάλο ταλέντο και σκληρή δουλειά για να καταφέρεις τον πετυχημένο συνδυασμό τους. Εντυπωσιάζομαι που ακόμα και στις ακραίες ερμηνείες η άρθρωση είναι τόσο διαυγής που δε χρειάζεται καν να γυρεύεις τους στίχους για να καταλάβεις.
Με τούτα και μ’ εκείνα φθάσαμε και στο στιχουργικό κομμάτι που αποτελεί ένα ξεχωριστό κεφάλαιο στο σύμπαν της τόσο άξιας ιρλανδέζικης μπάντας. Οι εκπλήξεις ξεκινάνε στο πρώτο κιόλας τραγούδι με τίτλο “Fuil Ársa” όπου ακούς τη γλώσσα των προγόνων τους σα να ψάλλονται από το σάμανο του εξωφύλλου ανάμεσα σε πέτρινους πύργους. Στο “The Darkest Flame” χαίνεις με ανοιχτό το στόμα μπροστά στο απόσπασμα της ποίησης του Baudelaire. Η περιγραφικότητα που σμίγει με το λυρισμό είναι πέραν πάσης φιλοδοξίας σε σημείο που σε εκπλήσσει.
“Take my hand…Imrama…To an eternal infinity
Where the stars burn in my name”
Την αφετηρία ενός ένδοξου ταξιδιού αποτελεί το “Imrama” για τους Primordial και δε μπορώ να αγνοήσω την στιχουργική αναφορά στον τίτλο της κυκλοφορίας που θα ακολουθήσει τρία χρόνια αργότερα (A gathering of such ancient souls, to see our brother to his journey’s end, Into the darkness forever). Οι εποχές έρχονται και παρέρχονται. Παιδιά γεννιούνται, μεγαλώνουν, γίνονται ενήλικες και έρχεται ο καιρός για να αφήσουν αυτό το μάταιο κόσμο. Οι κάθε λογής “Βασιλείς” το ίδιο, έρχονται και αποχωρούν με εφάμιλλο τρόπο όπως επιτάσσει ο κύκλος της ύπαρξης . To “Imrama” βράχος, παραμένει αναλλοίωτο με ειλικρινή καλλιτεχνική εντιμότητα, ποιητικότητα και εσωτερισμό που πολλοί δίσκοι αγωνίζονταν αλλά δε μπορούσαν να προσφέρουν στον απαιτητικό ακροατή της εποχής. Το Ιρλανδικό κουαρτέτο έδειξε τα νύχια του με ένα ντεμπούτο που δημιουργήθηκε διά πυρός και σιδήρου και που ύστερα από 30 χρόνια – αν θέλεις και επιθυμείς – είναι ικανό να κρατηθεί γαντζωμένο στη μνήμη σου όσος χρόνος και αν περάσει από πάνω σου.
ΥΓ. Τους Primordial τους είχε ανακαλύψει και βολιδοσκοπήσει πρώτα – ποια άλλη – η Candlelight Records που ειδικεύονταν στα ατμοσφαιρικά όλων των ειδών, ωστόσο τη τζίφρα τους τελικά την “έκλεψε” η Cacophonus Records με άφθονο βαρύ πυροβολικό από ατμοσφαιρικό black metal στις τάξεις της.
Κείμενο – Επιμέλεια: Γιώργος Γράντης
