Γερμανικό ροκ παιγμένο από….Άγγλους!
Οι Beatles, πριν μαγέψουν όλον τον πλανήτη ξενιτεύτηκαν στην Γερμανία, όπου ψυχαγωγούσαν τους μεθυσμένους ναύτες στα μπαρ του Αμβούργου. Το αυτό έπραξαν και οι Deep Purple στα πρώτα τους βήματα, ανοίγοντας τον δρόμο σε πολλές Εγγλέζικες μπάντες να δοκιμάσουν την τύχη τους στις Γερμανικές σκηνές (αφού στην πατρίδα τους ήταν παντελώς άγνωστοι). Όλες όμως ξαναγυρνούσαν αναπόφευκτα, λόγω διαφοράς γλώσσας, κουλτούρας ή….άδειας παραμονής (!), είτε με σπασμένα τα φτερά τους για να διαλυθούν, είτε με μια μικρή επιτυχία που τους άνοιγε τον δρόμο για μεγαλύτερη αναγνώριση. Όλες εκτός από τους Nektar.
Φτιάχτηκαν στο Αμβούργο το 1969 από τους….Εγγλέζους Roye Albrighton (guitars, lead vocals), Allan “Taff” Freeman (keyboards), Derek “Mo” Moore (bass), Ron Howden (drums), Mick Brockett (lights/special effects) και Keith Walters (lights/special effects), που έφυγε μετά τον 2ο δίσκο τους και μαγεμένοι σφόδρα από την Ελληνική μυθολογία, όπως εύγλωττα δείχνει το όνομά τους, αποφάσισαν να «πολιτογραφηθούν» Γερμανοί, απόφαση που μάλλον τους βγήκε σε καλό, διότι από την πρώτη στιγμή βρέθηκαν στην κορυφή των προτιμήσεων του Γερμανικού κοινού. Ηχογραφώντας για λογαριασμό της ανεξάρτητης Bellaphon, κυκλοφόρησαν μια σειρά από μέτρια έως σπουδαία άλμπουμ, με καταπληκτικά όμως εξώφυλλα, που στην πλειοψηφία τους περιείχαν ατμοσφαιρικό τεχνο ροκ, με πολύπλοκη δομή και με θαυμάσια οργανικά περάσματα, αποτελώντας λαμπρά δείγματα εμπνευσμένου heavy space psych – rock, κατ΄ εμέ, όπως διαπίστωσα μετά από επανειλημμένες ακροάσεις των δίσκων τους.
Πολύτιμος φίλος αποδείχτηκε και ο παραγωγός τους Peter Hauke, που τους συντρόφευσε για πολλά albums (σπάνια τα Γερμανικά groups άλλαζαν παραγωγό, όποιο κι αν ήταν το αποτέλεσμα….) αλλά και οι ίδιοι έμειναν συμπαγείς σχεδόν έως το τέλος, αποφεύγοντας τις πολλαπλές αλλαγές μελών και αυτό συντέλεσε στο δέσιμό τους, αποκτώντας οπαδούς σε όλη την Γηραιά Ήπειρο, με κορωνίδα τον Ian Curtis των Joy Division, που ως έφηβος φορούσε T-shirt της μπάντας. Και ναι, το παίξιμό τους ήταν άριστο (αν και βυθιζόταν πολλές φορές στο echo και στα εφέ του στούντιο) και τα φτωχά φωνητικά οδηγούσαν σε τόσα πολλά instrumentals, τα περίφημα θέματά τους, όμως καταφέρνουν και υποσκελίζουν αυτό το «μείον», προσφέροντάς μας μαγευτική μουσική.
Υπάρχει άραγε κάποιος που δεν έχει ποθήσει να πιεί από το «νέκταρ» των Θεών και να μεθύσει;
Ας πιούμε κι εμείς λοιπόν:
1) “Journey to the Centre of the Eye”
Track listing:
Prelude – Astronaut’s Nightmare – Countenance – The Nine Lifeless Daughters of the Sun – Warp Oversight – The Dream Nebula I – The Dream Nebula II – It’s All in the Mind – Burn Out My Eyes – Void of Vision – Pupil of the Eye – Look Inside Yourself – Death of the Mind.
Δισκογραφική Εταιρεία / № : Bacillus Records BLPS 19064
Παραγωγή: Nektar, Peter Hauke, Dieter Dierks
Έτος Κυκλοφορίας: 1971
Παρά το εντελώς κοινότυπο και απαίσιο εξώφυλλο, με ένα τεράστιο μάτι (τα καλά εξώφυλλα θα έρθουν αργότερα), τούτος ο δίσκος χαρακτηρίστηκε βιαστικά από τον τύπο σαν ροκ όπερα, με ένα «ενιαίο τραγούδι» διαρκείας 40 λεπτών, επειδή το κυρίως θέμα επαναλαμβάνεται συνεχώς μέσα σε ένα διαστημικό sci – fi παραμύθι για έναν αστροναύτη που σε ένα ταξίδι του στον Κρόνο γνωρίζει εξωγήινους, οι οποίοι τον παίρνουν μαζί τους για να μαγευτεί από τον πολιτισμό τους, διεκδικώντας και τον χαρακτηρισμό του ως “concept album”. Ο άγνωστος ακόμα Dierks που αργότερα θα έδρεπε δάφνες με τους Scorpions, εκτός από την παραγωγή εδώ παίζει και λίγο πιάνο (εγώ πάντως δεν κατάφερα να τον διακρίνω….).
Μπορεί μεν οι Kraftwerk να μην είχαν βγει ακόμα (πράγμα που στερείται keyboards από την πρωτοκαθεδρία), αλλά οι Pink Floyd της προ “Dark Side….” εποχής, έβγαζαν τότε κλώνους παντού. Εδώ όμως μιλάμε για ταλαντούχους κλώνους. Γιατί το συνεχόμενο glissando του instrumental “Prelude”, γεμάτο κιθαριστικά παιχνίδια με τις παραμορφώσεις μοιάζει σαν να βγήκε από το “Astronomy Domine”, το δε “Sauceful of Secrets” έχει συντελέσει στα μέγιστα στην μελαγχολία, στην ουτοπία και στο όνειρο να φύγουμε από τη γη και να περιπλανηθούμε σε άλλους πλανήτες, όπως αφήνουν να φανεί τα “Astronaut’ s Nightmare”, “Countenance” και “Death of the Mind”, με παραμυθένια πλήκτρα σε ένα αυστηρά space στυλ γεμάτο echo και εφέ καθαρά υπνωτικά και υποβλητικά, με παραμορφωμένα φωνητικά μέσα από το τηλέφωνο, το επίσης πειραματικό instrumental “Warp Oversight”, επηρεασμένο τα μέγιστα από το “Interstellar”….του Barrett περιορίζεται σε παιχνιδίσματα με τα keyboards και τις κιθάρες λες και τις πήραν χτες και τις δοκιμάζουν και τα “Void of Vision”, “Pupil of the Eye” και “Look Inside Yourself”, δεν είναι παρά ένα λεπτεπίλεπτο, ψυχεδελικό κομψοτέχνημα – χαρμάνι σε τρία μέρη, κλέβοντας έξυπνα από Pretty Things, Small Faces αλλά και από τους «μπαρετικούς» Pink Floyd.
Όλα τα κομμάτια συνδέονται μεταξύ τους και πολλές φορές είναι το ίδιο τραγούδι, «σπασμένο» σε 2 ή 3 μέρη μικρής διαρκείας στην πλειοψηφία τους και τα instrumental είναι ιδανικά για σήματα underground ραδιοφώνου!
Δεν αναλίσκεται όμως όλος ο δίσκος σε space πεδία σαν τοβασισμένο στο μελωδικότατο μπάσο instrumental “The Nine Lifeless Daughters of the Sun” (τί τίτλος!!). Γιατί οι κιθάρες του Albrighton όταν «χαρντροκίζουν» είναι σκέτο ποίημα με τους Sabbath, τον Hendrix και τον Clapton (της Cream – era) να κρύβονται πίσω απ΄ τις γρίλιες, όπως μας αποκαλύπτουν τα “The Dream NebulaI”, “The Dream Nebula II” και “It’s All in the Mind”, που και πάλι είναι ένα τραγούδι σε «τρία» μέρη, με ενιαίο βασικό θέμα και το εξάλεπτο “Burn Out My Eyes”, με εκπληκτικές κιθάρες που μεταλλάσσονται σε ψυχεδελικές ακροβασίες με υπέροχες αρμονίες και σίγουρα οι μεταλλουργοί των 80’s θα έπρεπε να το προσέξουν και να το διασκευάσουν (το έκαναν όμως σε άλλα κομμάτια, δεν πειράζει – βλ. πιο κάτω).
Παρά την κακή ηχογράφηση (τί περιμένετε από Γερμανική ανεξάρτητη εταιρεία;) έχουμε να κάνουμε με μια μπάντα με όρεξη και ταλέντο που ξέρει τα όργανά της και δείχνει ότι έχει πολλά να δώσει ακόμα, αρκεί να αφομοιώσει σωστά τις επιρροές της και όχι να αντιγράφει «ξερά» όπως εδώ, προσφέροντας ένα space ροκ δείγμα της εποχής απλά καλό.
2) “A Tab in the Ocean”
Track listing: A Tab in the Ocean – Desolation Valley – Waves – Crying in the Dark – King of Twilight.
Δισκογραφική Εταιρεία / №: Bacillus Records / BellaphonBLPS 19118
Παραγωγή: Peter Hauke
Έτος Κυκλοφορίας: 1972
Και από εδώ εκκινεί η παρέλαση των εξαιρετικών εξωφύλλων – έργων τέχνης, με ένα πρασινωπό ανθρωποειδές να κραδαίνει το μαρκούτσι ενός διαστημικού….ναργιλέ, αφήνοντας μια πελώρια φούσκα γεμάτη ένας θεός ξέρει τι, πάνω σε μια πολυγωνική σχεδία μιας πράσινης εξωγήινης θάλασσας, σε ένα μη ανθρώπινο τοπίο στο φόντο!!!
Το prog κάνει εδώ δειλά την εμφάνισή του σε μεγάλης διαρκείας κομμάτια, με τα ίδια παραμορφωμένα φωνητικά σαν από ντουντούκα να βγάζει διάγγελμα. Η λατρεία τους στα μέλοτρον όμως παίρνει «σάρκα και οστά» στο δεκαεξάλεπτο “A Tab in the Ocean” με έντονες επιρροές από Genesis (ειδικά στα «στροβιλίσματα» των keyboards) αλλά διατηρώντας την πρωτοκαθεδρία στις χέβι κιθάρες (που όταν «μαλακώνουν» είναι πανέμορφες), όπου μας ξεναγούν σε εξωπλανητικές θάλασσες, ερμηνεύοντας τα τραγούδια που λένε οι σειρήνες και τα άλλα παράξενα πλάσματα που συναντούν οι ναύτες τούτης της μαγεμένης σκούνας γεμάτης χρώματα κι αρώματα.
Κουράζει όμως το κάπως άτσαλο «δέσιμο» των μερών μεταξύ τους (που όμως σαν αυτόνομα τραγούδια στέκονται θαυμάσια), αλλά….άραγε δεν θα μπορούσε και ένα Ελληνικό group της εποχής (για Ιταλικό δεν το συζητάμε καν, αφού το είχαν για πλάκα) να βγάλει ένα τέτοιο κομμάτι; Τα δε ψυχεδελικά “Desolation Valley” και “Waves” λικνίζονται ανέμελα αλλά δεν προσφέρουν τίποτε καινούργιο και αξιοπρόσεκτο, όπως και το εξάλεπτο, χέβι μπλουζ “Crying in the Dark”, γιατί ο Hendrix (και οι πρώιμοι Deep Purple) ήταν υπεραρκετοί.
Το μόνο που σώζει τον δίσκο είναι το βουκολικό, χέβι γουέστερν “King of Twilight”, με κιθάρες που καλπάζουν (αλλά με φωνητικά σαν να τραγουδάνε ψάρια….) που δικαίως διασκευάστηκε από τους Iron Maiden το 1984!!
Φτωχή και πάλι η ηχογράφηση, με τα φωνητικά να συνεχίζουν να καλύπτουν την αδυναμία τους με εφέ (κάπου βαριόμαστε ρε παιδιά….), σε έναν δίσκο κατώτερο του προηγούμενου, καθώς βαδίζει στα χνάρια του.
3) “….Sounds Like This”
Track listing: Good Day – New Day Dawning – What Ya Gonna Do? – 1-2-3-4 – Do You Believe in Magic? – Cast Your Fate – A Day in the Life of a Preacher (a. Preacher – b. Squeeze – c. Mr. H) – Wings – Odyssee (a. Ron’s On – b. Never, Never, Never – c. Da-Da-Dum).
Δισκογραφική Εταιρεία / №: Bacillus Records / BellaphonBDA 7501
Παραγωγή: Nektar, Peter Hauke
Έτος Κυκλοφορίας: 1973
Τούτος ο διπλός δίσκος ήταν ο πρώτος που κυκλοφόρησε στην Αγγλία (και πήγε….άπατος) και θεωρείται η heaviest work της μπάντας, καθόσον το έγραψαν «μια κι έξω» στο στούντιο τον Οκτώβριο του 1972, αλλά όντας απογοητευμένοι από το αποτέλεσμα το ξαναμιξάρισαν προσθέτοντας «καντάρια» από overdubs, τον Φεβρουάριο του 1973 με «μεταλιζέ» και hard blues ύφος.
Τί το ήθελαν; Πιο πολύ τζαμάρουν παρά τραγουδούν και είναι κρίμα που «χαραμίζονται» σε αυτό το χέβι ύφος, ενώ στην πραγματικότητα βαλτώνουν και πάνε να γίνουν hard rock θεοί, για να γνωρίσουν δόξα, αλλά δεν τα καταφέρνουν παρά τον «ιδρώτα που χύνουν» εδώ. Βέβαια παραμένουν καλοδεμένοι στο παίξιμό τους, αλλά αντιγράφουν πολλούς που τα έλεγαν καλύτερα από αυτούς.
Τούτο ισχύει για τους ZZ Top ή τον Gallagher που θα είχαν για ζέσταμα το καλό “What Ya Gonna Do?” ή το δωδεκάλεπτο instrumental (μόνο δυο – τρεις λέξεις λέει στην αρχή ο Albrighton και μετά τίποτα) “1-2-3-4”, με το φλύαρο wah – wah αλλά και το πολύ καλό σόλο του Moore στο μπάσο, για τους Zeppelin που αντιγράφονται κάκιστα στο “Cast Your Fate” και (φυσικά) για τον Hendrix όπου για μισή ώρα γινόμαστε μάρτυρες μιας ατελείωτης ωδής σε αυτόν με τα πετάλια της κιθάρας, τα wah – wah και σόλο χωρίς μέλλον στα “A Day in the Life of a Preacher“ και “Odyssee“, που κουράζουν ευκρινώς σήμερα. Πάντως το φχαριστιούνται (ε, ήταν η εποχή βλέπετε….), αλλά τούτα τα κομμάτια δεν θα μπορούσαν να τα παίξουν ΑΝΕΤΑ οι Socrates π.χ.;
Το παράδοξο είναι ότι βρισκόμαστε πλέον στο 1973 και ενώ ΟΛΕΣ οι μπάντες γύρω τους βγάζουν τα αριστουργήματά τους, αυτοί προσπαθούν αλλά….βγάζουν ένα χέβι τζαμάρισμα (ακόμα και με overdubs) και δεν τα καταφέρνουν να μας πείσουν παρά μόνο όταν πάνε να κλέψουν έξυπνα riffs και ιδέες από τους Wishbone Ash, στα γεμάτα «παραμυθένια» σόλο “Good Day“ και “New Day Dawning“, στο επτάλεπτο “Do You Believe in Magic?“ και στην όμορφη μπαλάντα “Wings“ που είναι το μοναδικό κομμάτι που απόμεινε από τις αρχικές ηχογραφήσεις χωρίς overdubs, μακριά από τον ορυμαγδό του υπόλοιπου δίσκου για να….καθαρίσουμε λίγο τα αυτιά μας, καθώς όταν τραγουδούν «δεν χρειάζομαι φτερά για να πετάξω μακριά….», μας πείθουν.
Φτωχές οι όμορφες αρμονίες αλλά πολλές οι….μεταλλικές κλαγγές, σε έναν δίσκο που τον άκουσα τόσες φορές αλλά πάντα κατέληγα να βαριέμαι αφάνταστα και όσο κι αν έψαχνα να ανακαλύψω κάτι το διαφορετικό, κάθε φορά έτρωγα τα μούτρα μου στον ίδιο, μονότονο τοίχο πλήξης και σπαρίλας! Σοφό το ρητό: «Ουκ εν τᾡ πολλᾡ το ευ….». Γιατί διπλός δίσκος; Γιατί τόση κενότητα και μετριότητα; Πότε θα δούμε επιτέλους καλή δουλειά από αυτούς, όταν μέσα σε ένα εκπληκτικό εξώφυλλο με ένα ακέφαλο σώμα με φράκο, γάντια και γυαλιά χειρός μπροστά από ένα κουτί με αυτιά στις πλευρές του και με έναν πελώριο βολβό ματιού να ξεπροβάλλει, βρίσκεται το πιο άχαρο album τους και σίγουρα όχι αυτό που θα θέλαμε να τους θυμόμαστε;
4) “Remember the Future“
Track listing: Remember the Future (Part I): [(a) Images of the Past (b) Wheel of Time (c) Remember the Future (d) Confusion] – Remember the Future (Part II): [(a) Returning Light (b) Questions and Answers (c) Tomorrow Never Comes (d) Path of Light (e) Recognition (f) Let It Grow].
Δισκογραφική Εταιρεία / №: Bacillus Records / BellaphonBMC 36
Παραγωγή: Nektar, Peter Hauke
Έτος Κυκλοφορίας: 1973
Για άλλη μια φορά δεν μπορούμε να μην θαυμάσουμε το υπέροχο εξώφυλλο με έναν ημίγυμνο άντρα με φτερά πεταλούδας να πετάει ανάμεσα σε πεταλούδες, κοχύλια και έντομα σε ένα φανταστικό κιτρινωπό κόσμο γύρω από μια παπαρούνα….
Όμως καλυτερεύουν και εδώ τα πράγματα: συντασσόμενοι πλήρως με την «προοδευτική» εποχή όπου δεν διανοείτο να μην βγει κομμάτι που να κρατά όλη την πλευρά του δίσκου, μας σερβίρουν δυο κομμάτια 17 και 20 λεπτών αντίστοιχα ανά πλευρά, στην μοναδική τους προσπάθεια να παρουσιάσουν μια ομοειδή σουίτα σε μέρη, που θα μπορούσαν ειδικά στην δεύτερη πλευρά να αποτελέσουν αυτόνομα τραγούδια, παρατώντας στην άκρη τις χέβι «στραβές» του προηγούμενου δίσκου και ξαναπιάνοντας τις μελωδίες για να μας δείξουν τί μάστορες ήταν σαν ένα ολοκληρωμένο art rock σύνολο, ξύνοντας τον τοίχο του prog (αλλά δεν τον τρυπάνε, ας μην ξεχνάμε ότι στην Αγγλία γινόταν της τρελής εκείνη την εποχή….), διατηρώντας μέτρια τα φωνητικά αλλά και υπέροχες, ευτυχώς, τις αρμονίες τους!
«Ποιος σε έφτιαξε; Ποιος με έφτιαξε;» αναρωτιούνται αφήνοντας την λεπτεπίλεπτη και αγνή χωρίς πετάλια και echo κιθάρα να αφηνιάσει με τα καμπανιστά σόλα της, διακτινιζόμενη με την βοήθεια του πολύχρωμου μέλοτρον σε άγνωστους πλανήτες και άστρα, χωρίς επιστροφή στην γη, προκαλώντας δάκρυα και νοσταλγία για το μέλλον που θυμόμαστε ενώ το έχουμε χάσει ήδη στο “Remember the Future (Part I)“ με το βασικό ψυχεδελίζον θέμα να επαναλαμβάνεται συνέχεια, ενώ στο μεγαλύτερο μέρος του “Remember the Future (Part II)“, όταν δεν περιπλανώνται σε ψευτο – funky με wah – wah πεδία, θυμίζουν πολύ τους America ή τους “Crosby, Stills….“ και «σκάει μύτη» η μελλοντική κατεύθυνσή τους και φυσικά ξαναπέφτουν στην μετριότητα, πλην του τετάρτου (“Path of Light“) και του πέμπτου μέρους (“Recognition“) με κιθάρα που κεντά ψυχεδελικά αραχνοΰφαντα θέματα, που θα μπορούσαν να σταθούν ή σαν μέταλ αλά Rainbow μπαλάντα ή σαν ένα ακόμα αριστούργημα των Wishbone Ash.
Ήταν η πρώτη τους κυκλοφορία στην Αμερική (παρότι βγήκε τον ίδιο χρόνο με τον προηγούμενο!) και τους έφερε καλύτερα ακροατήρια και πωλήσεις, σκαρφαλώνοντας μέχρι το № 20 των Αμερικάνικων charts της εποχής και εμείς ανακουφιζόμαστε καθώς επανέρχεται η γνώριμη και αγαπημένη space –psyche πλευρά τους, αλλά δεν μένουμε και με το στόμα ανοιχτό….
5) “Down to Earth“
Track listing: Astral Man – Nelly the Elephant – Early Morning Clown – That’s Life – Fidgety Queen – Oh Willy – Little Boy – Show Me the Way – Finale.
Δισκογραφική Εταιρεία / №: Bacillus Records / BellaphonBLPS 19190 Q
Παραγωγή: Nektar, Peter Hauke
Έτος Κυκλοφορίας: 1974
Προφητικός πολύ ο τίτλος τούτου του δίσκου, καθώς «προσγειώνονται» απότομα, αναιτιολόγητα και χωρίς την συναίνεση των οπαδών τους. Η επιτυχία στην Αμερική τους έκανε να μετακομίσουν εκεί και να ηχογραφούν σε Αμερικάνικα στούντιο πλέον τους δίσκους τους, απογαλακτιζόμενοι του space διαλογισμού, με την προοπτική να γυρίσουν πίσω στην γη, μόνο που ούτε αυτή μπορούσαν να αφομοιώσουν και να ζήσουν μαζί της, αλλά ούτε και αυτή τους θέλει…. Φεύγει το space – psyche, φεύγει το χέβι, φεύγει το (όποιο) prog και τί μένει; Μια μπερδεμένη μπάντα που δεν ξέρει τί θέλει και δεν ξέρει και τί παίζει…. Πώς το ανέχτηκε αυτό ο παραγωγός τους; Το παράδοξο είναι ότι ο δίσκος διακατέχεται από το concept θέμα του τσίρκου, με την προσθήκη πνευστών (γιατί;) και πολύ νερού στο κρασί τους, καταφέρνοντας όμως να μπουν και πάλι στο τοπ 40 των Αμερικάνικων charts.
Είναι πλέον μια Αμερικάνικη (και όχι Γερμανική) ροκ μπάντα, με pop «πινελιές» που πάνε να μοιάσουν στους Eagles, τους America, τους Seals and Crofts κλπ, ό,τι πουλούσε στην Αμερική εκείνη την εποχή και ανακατεύοντας στο τσουκάλι τους και funky – soul «βότανα», που ποτέ δεν τους ταίριαζαν.
Τα τελευταία είναι ευδιάκριτα στα “Nelly the Elephant“, ένα ψευτο – soul της συμφοράς, με απαίσια φωνητικά που απαγγέλουν την μοίρα της ελεφαντίνας Νέλλυ (την ακούμε και να μουγκρίζει μέσα στο κομμάτι), στο instrumental (ίσα – ίσα για να γεμίσει το δίσκο) “Finale“, που επαναλαμβάνει το βασικό θέμα μόλις για ενάμισι λεπτό, στο κακό βασισμένο στο φαζαρισμένο μπάσο “Oh Willy“ και στην κορύφωση του δίσκου “Fidgety Queen“, με ωραία σλάιντ που θα μπορούσε να γνωρίσει επιτυχία.
Οι υπόλοιπες καλές στιγμές του δίσκου είναι το επτάλεπτο “That’s Life“, βασισμένο εξ ολοκλήρου στο πολύ καλό μπάσο του Moore, που παίζει μια μπροστά και μια πίσω τις νότες σκαρώνοντας ένα όμορφο pop κομμάτι με θαυμάσια prog περάσματα, σόλο και απίστευτα, κρυστάλλινα φωνητικά από τον Albrighton και το εξάλεπτο ψευτο – glam (δεν γινόταν να μην επηρεαστούν και από αυτό….) “Show Me the Way“, γιατί οι Partridge Family, οι Bay City Rollers αλλά και οι Cockney Rebel, έπρεπε να έχουν κάποιον αντίπαλο!
Το φτωχό «καμπαρετζίδικο», “Astral Man“, που φιλοξενούσε στα φωνητικά την πασίγνωστη P. P. Arnold, ήταν το μοναδικό τους single που ανέβηκε στα Αμερικάνικα charts και οι μέτριες μπαλάντες “Early Morning Clown“ και “Little Boy“, ξαναζεσταίνουν το φαγητό αλλά….δεν είναι αυτοί οι Nektar που ξέραμε!
Καθόλου τυχαίο δεν είναι και το ΑΠΑΙΣΙΟ εξώφυλλο (δεύτερη και τελευταία ευτυχώς εξαίρεση στα υπέροχα εξώφυλλα που μας είχαν συνηθίσει), όπου ποζάρουν με αμφίεση πληρώματος τσίρκου, μπροστά σε ένα διώροφο, λονδρέζικο λεωφορείο.
Το «φάνκυ» album τους είναι «για τα μπάζα» και για το….τσίρκο!! Βαρέθηκαν; Το πάνε κάπου αλλού; Γιατί εάν αυτό είναι η ωρίμανσή τους, μάλλον προς το «σάπιο» πάνε!
6) “Recycled“
Track listing: Recycled, Part One (a. Recycle – b. Cybernetic Consumption – c. Recycle Countdown – d. Automaton Horrorscope – e. Recycling – f. Flight to Reality – g. Unendless Imagination?) – Recycled, Part Two (a. São Paulo Sunrise – b. Costa del Sol – c. Marvellous Moses – d. It’s All Over).
Δισκογραφική Εταιρεία / №: Bacillus Records / BellaphonBLPS 19219
Παραγωγή: Nektar, Peter Hauke
Έτος Κυκλοφορίας: 1975
Κι εκεί που τους είχαμε ξεγραμμένους, βγάζουν το απόλυτο prog album τους! Κι εκεί που ο Albrighton είναι αγνώριστος, εδώ κάνοντας τα καλύτερα φωνητικά ever, τον Δεκέμβρη της ίδιας χρονιάς τους εγκαταλείπει παρέα με τον μακρόχρονο παραγωγό τους Peter Hauke!!
Κι όλα αυτά με έναν δίσκο που κατά τον «ιστό», μιμείται τους Gentle Giant αλλά βάζουν και την προσωπική τους «πινελιά», όταν στην υπόλοιπη Ευρώπη το prog αρχίζει «να την κάνει με ελαφρά πηδηματάκια», (πλην όμως οι Genesis και οι Yes εξακολουθούσαν έως το 1977 να βγάζουν «έντεχνα» αριστουργήματα), με μια σουίτα σε δύο μέρη με «οικολογικό» θέμα, μόνο που αυτή την φορά τα καταφέρνουν καλύτερα από ποτέ και η προσθήκη χορωδίας καταστά πιο μεστές τις συνθέσεις τους, γράφοντας πλέον έργο για ολόκληρη ορχήστρα, αλλά στη θέση της παίζουν οι ίδιοι, κατορθώνοντας να μας σερβίρουν ένα αριστούργημα έστω και εκτός εποχής!
Επανέρχονται και στα υπέροχα εξώφυλλα: ένα τερατώδες πλοκαμόμορφο τέρας με ένα τεράστιο κεφάλι εκρήγνυται, βγάζοντας καυτή κίτρινη λάβα.
Καλύτερο το πρώτο μέρος πάντως, ενώ το δεύτερο «αμερικανίζει» εμφανώς και δηκτικώς:
Από το “Recycled, Part One“, ξεχωρίζουν τα πανέμορφα “a. Recycle“ και “c. Recycle Countdown“ με τα βαρύγδουπα keyboards, που εάν το διασκεύαζε μια metal μπάντα, θα ήταν ύμνος, τα “d. Automaton Horrorscope“ και “f. Flight to Reality“, που καλπάζοντας με κιθάρες – λάστιχο και ωραία φωνητικά, περιπλανιόνται στους δαιδάλους του prog πετυχημένα, το “e. Recycling“, που αποκαλύπτει λίγο τα ψήγματα των Yes στα περάσματα από τις κιθάρες και τα keyboards και προπαντός την κρυστάλλινη φωνή του Albrighton που δυναμιτίζει τούτο τον δίσκο κάνοντάς τον καλύτερο και με διαφορά από τους προηγούμενους, και το “g. Unendless Imagination?“ με καλό κρεσέντο. Τους συγχωρώ που το instrumental funky, “b. Cybernetic Consumption“μου θυμίζει τα αντίστοιχα του Παπαθανασίου εκείνης της εποχής, όχι όμως όταν στο “b. Costa del Sol“ της β΄ πλευράς, ακούγονται λες και το έγραψαν για την Amanda Lear….
Όσο για το “Recycled, PartTwo“, ξεχωρίζουν τα δύο «prog “Love is in the Air“», “a. São Paulo Sunrise“ και “c. Marvellous Moses“, με ζαχαρωμένα φωνητικά, και το πεντάλεπτο, πανέμορφο φινάλε “d. It’s All Over“, όπου οι Nektar που ξέρουμε από τα παλιά εμφανίζονται εδώ έστω και λίγο, αλλά για να μας αποχαιρετήσουν (όπως λέει και ο τίτλος).
Ναι, είναι το αριστούργημά τους!
7) “Magic is a Child“
Track listing: Away from Asgard – Magic Is a Child – Eerie Lackawanna – Midnight Lite – Love to Share (Keep Your Worries Behind You) – Train from Nowhere – Listen – On the Run (The Trucker) – Spread Your Wings.
ΔισκογραφικήΕταιρεία / №: Bacillus Records BAC 2050
Παραγωγή: Jeffrey Kawalek
Έτος Κυκλοφορίας: 1977
Η φυγή του αναμφισβήτητου αρχηγού Albrighton, δεν φάνηκε να πτοεί τους υπόλοιπους που άλλαξαν παραγωγό και πήραν τον Dave Nelson (guitar, vocals), που «έλυσε» το πρόβλημα των φωνητικών (θυμίζοντας σε σημεία τον John Wetton των King Crimson, UK και Asia), αλλά και η κιθάρα του δεν αρκείται στις υπέροχες αρμονίες, αλλά βγάζει και πολύ ωραία σόλο (και δισολιές).
Να όμως που έφερε φρεσκάδα στις συνθέσεις αλλά και στο ύφος:
Φεύγουν φυσικά τα μεγάλα κομμάτια (μην ξεχνάμε τί χρονιά έχουμε και που πήγαν οι «τεχνάδες»), δίνοντας την θέση σε αυστηρώς τετράλεπτα (πλην μιας εξαίρεσης) progressive pop ιδανικά για το ραδιόφωνο, γεγονός που μας ξαφνιάζει ευχάριστα, καθώς το «τέχνο» ανακατεύεται με κάθε λογής «μυρωδιές», παραδίδοντας ένα καθόλα, πανέμορφο album. Ίσως στην Γερμανία αλλά και σε κάποιες χώρες της Ευρώπης να γνώριζε επιτυχία, πλην όμως στην Αγγλία, υπήρχαν οι UK που μεσουρανούσαν!
Και αναφέραμε τους τελευταίους (ή και τους Asia ακόμα), γιατί εάν τολμήσεις να τους συγκρίνεις με τους Nektar θα δυσκολευτείς να βρεις διαφορές. Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο μακαρίτης Wetton, που εκείνη την εποχή δρούσε με τους UK, θα σκότωνε για να παίξει μαζί τους, καθώς όπως είπαμε θυμίζουν Asia, όταν αυτοί δεν υπήρχαν καν!! Τώρα ποιος αντέγραψε ποιόν;
Οι UK όμως υπήρχαν τότε και σίγουρα ο παραγωγός και ο Nelson τους άκουγαν πολύ, όπως μας αποκαλύπτουν το «ελαφρύ» funky “Eerie Lackawanna“ και το “Midnight Lite“, που μπορεί να «ποπίζει επικίνδυνα», σε αφήνει όμως με την προσμονή να τα ξανακούσεις. Αντίθετα το λυρικότατο “Away from Asgard“ με την κιθάρα να «τζαζοφέρνει» και η πανέμορφη, μεσαιωνική, μπαρόκ μπαλάντα “Magic is a Child“, «πνιγμένη» στο παράπονο που τα όνειρα των παιδικών χρόνων εξανεμίστηκαν και άφησαν την «γκριζάδα» της ενηλικίωσης να ριζώσει, ακούγονται σαν outtake των Asia.
Τα space, ψυχεδελικά θέματα έχουν πλέον «θαφτεί στο μπαούλο», η ηχογράφηση είναι πολύ καλύτερη, αλλά οι «Αμερικανιές» επιμένουν:
Η μέτρια μπαλάντα, “Love to Share (Keep Your Worries Behind You)“ περνάει απαρατήρητη, ενώ το “Spread Your Wings“, θυμίζει Toto και Styx!
Οι κορυφώσεις του δίσκου κατ΄ εμέ είναι τρεις: το ατόφιο ροκ (φυσικά αφού ασχολείται με τους….νταλικέρηδες!), “On the Run (The Trucker)“, που οι Maiden θα το έκαναν αριστούργημα, το εξάλεπτο “Listen“, με υπέροχο σόλο είναι μια ευχάριστη γεύση από τα παλιά καθόσον αναβιώνει για μια αναλαμπή, το «φλοϋδικό» ροκ τους, αλλά τα φωνητικά του Nelson εδώ «τα σπάνε» και το “Train from Nowhere“ που σαν γκεστ φιλοξενεί τον Robert Fripp (των King Crimson), πίσω από το «ασορτί» ψευδώνυμο “Walt Nektroid“ (πού το σκαρφίστηκε ο μπαγάσας!) και αποκαλύπτει τον σεβασμό που τους έτρεφε (γιατί ο Fripp δεν έπαιζε με όποιον κι όποιον….) και αμέσως φαίνεται η διαφορά στις δαιδαλώδεις, «διακλαδωμένες» κιθάρες! Είναι η εποχή της συνεργασίας του με Bowie και Eno, αλλά εδώ συνεισφέρει σε ένα καθαρά τέχνο – pop κομμάτι (που άνετα θα έμπαινε σε album των UK, καθόσον εδώ τολμούν να τους κοιτάξουν στα μάτια), που αποτελεί και την αποκορύφωση της prog διαδρομής τους, την οποία δεν ξαναπλησίασαν ποτέ ξανά.
Και παρότι ο δίσκος φιλοξενούσε στο εξώφυλλο την «λολίτα της εποχής», Brooke Shields, στην ηλικία των 12 ετών μπροστά από καταρράκτες να πατάει σε κάτι λαμπερό και να κρατάει επίσης κάτι λαμπερό, οι απογοητευτικές πωλήσεις του έφεραν την πρώτη διάλυση της μπάντας και το διαζύγιο από την εταιρεία που τους συντρόφευε τόσα χρόνια.
8) “Man in the Moon“
Track listing: Too Young to Die – Angel – Telephone – Far Away – Torraine – Can’t Stop You Now – We – You’re Alone – Man in the Moon.
Δισκογραφική Εταιρεία / №: Ariola / 202 215
Παραγωγή: Roye Albrighton, Rupert Hine
Έτος Κυκλοφορίας: 1980
Κανείς δεν ξέρει τί τον έπιασε τον Albrighton κι έσπευσε πέντε ολόκληρα χρόνια μετά την φυγή του να ξαναστήσει την μπάντα: Όψιμες τύψεις που τους άφησε «στα κρύα του λουτρού» ή εκδίκηση που δεν κατάφεραν τίποτα χωρίς αυτόν; Όπως και να΄ χει, μόνο ο παλιόφιλος Freeman δέχτηκε να τον ακολουθήσει και μαζί με τους Carmine Rojas (bass, backing vocals) και David Prater (drums, percussion), υπέγραψαν στην κατεξοχήν “Euro – Disco“, Ariola (δέστε τί έχει κυκλοφορήσει και θα καταλάβετε), για έναν δίσκο που κυκλοφόρησε μόνο στην Γερμανία. Στην κονσόλα του παραγωγού όμως καθόταν ο «πολύς» Rupert Hine (που τότε ανέτελλε το άστρο του καθώς μετά ανέλαβε τους Tina Turner, Stevie Nicks, Howard Jones, Thomson Twins, Suzanne Vega και πολλούς άλλους), ο οποίος τους «λούστραρε» τόσο πολύ (ακόμα και τα φωνητικά του Albrighton εδώ είναι αγνώριστα, πιάνοντας ασύλληπτες οκτάβες….), σε σημείο ναι μεν να έχουν και πάλι όμορφα κομμάτια, αλλά να μην αναγνωρίζονται!
Λέγεται ότι μπήκαν μισοτελειωμένα κομμάτια προηγούμενων δίσκων τους, αλλά ξαναδουλεύτηκαν πολύ από τον Hine, ο οποίος αποβάλλει τελείως την όποια prog διάθεση που είχε απομείνει και φτιάχνει κομμάτια αποκλειστικά για το Αμερικάνικο ράδιο (φυσικό είναι, τα χρόνια έχουν περάσει, εδώ οι Genesis ήταν αγνώριστοι το 1980, αυτοί θα μείνουν;), υποτασσόμενος στο ανερχόμενο τότε AOR και δέστε απλά τους τίτλους για να δείτε την μεταλλαγή στο ύφος τους!! Πάντως ακόμα κι αν συνέχιζαν έτσι, σίγουρα θα γνώριζαν επιτυχία γιατί έστω και εκεί «το έχουν» και μάλλον οι δύο νεοφερμένοι συνετέλεσαν σε αυτό….
Γιατί σίγουρα θα μπορούσαν να γνωρίσουν επιτυχία κομμάτια σαν το δυναμικό hit single, “Too Young to Die“, που περιέχει την διφορούμενη ομολογία «πολύ νέος για να πεθάνω, είμαι ένας χαμένος», ίσως για τον δρόμο που διάλεξαν, προδίδοντας την επιρροή των Journey πάνω τους. Οι τελευταίοι στοιχειώνουν και τα «δροσερά», “Telephone“, “You’re Alone“, “We“ και “Can’t Stop You Now“, που δεν παύουν να αποτελούν πανέμορφα pop και ακούγονται ευχάριστα. Η soft ροκιά “Angel“, δεν μας προξενεί εντύπωση, ενώ στο πολύ καλό “Far Away“, ακούγονται σαν ρέπλικα των Police και δεν τα πάνε και άσχημα!
Ναι, τούτος ο δίσκος με το πολύ ωραίο εξώφυλλο, όπου σε διαστημικό φόντο μια εξωγήινη μέλισσα ρίχνει βολές κατά του φεγγαριού, που όμως όταν ξεφλουδίζει από κάτω φαίνεται ότι είναι η….γη (!), ακούγεται ευχάριστα, αλλά δεν είναι η μπάντα που μας έδωσε τα προηγούμενα αριστουργήματα και τα διαστημικά τζαμαρίσματα!! Μόνο σε δυο κομμάτια θυμούνται ποια μπάντα υπήρξαν και μας αποζημιώνουν με το παραπάνω: Το ένα είναι το πεντάλεπτο “Torraine“.
Για το άλλο πρέπει να μεταφερθούμε πίσω στο μακρινό 1981, όταν πιτσιρικάς πλέον μου έκαναν δώρο στην γιορτή μου μια συλλογή της Ελληνικής Polygram, με τίτλο “History of Rock № 5“, σε επιλογή του Νίκου Κοντογούρη (με το sticker «ΠΑΙΞΤΕ ΤΟ ΔΥΝΑΤΑ!»), με αμφιλεγόμενα μεταξύ τους κομμάτια (Krokus, Allman Brothers, Iggy Pop, Simple Minds, Outlaws κ.α.), όπου στην 2η πλευρά ήταν το επτάλεπτο “Man in the Moon“, που το άκουγα συνέχεια και ήταν η πρώτη γνωριμία μου με την μπάντα. Δεν είναι μόνο το χαρακτηριστικότατο μπάσο του Rojas και το πανέμορφο σόλο του Albrighton, που διασώζουν το space – ψυχεδελικό ύφος του κομματιού, αλλά και ο διάλογος μεταξύ ενός γήινου και ενός φεγγαρανθρώπου (ουσιαστικά είναι η ίδια η φωνή του Albrighton παιγμένη στις….μισές στροφές, γι΄ αυτό ακούγεται τόσο….Darth Vader!), που αφορά τον λόγο της ύπαρξής τους στη γη, αφήνοντάς μας με μια αστείρευτη μελαγχολία για τούτο τον υπέροχο επίλογο που μας φύλαγαν για το τέλος και εμένα προσωπικά με άπειρες αναμνήσεις για το πέρασμα τόσων χρόνων από τότε….
Το ΑΟR album τους που έμελλε να ήταν και το στερνό τους, καθόσον σημείωσε πολύ φτωχές πωλήσεις και το 1982 διαλύθηκαν οριστικά, ήταν ένα απλά όμορφο και αξιοπρεπές αντίο και θα μπορούσε να διαπρέψει στην Αμερική (μόνο όμως αν δεν υπήρχαν οι Journey, οι Toto και οι Eagles ας πούμε….)
Ξανασχηματίστηκαν με πολλές αλλαγές μελών πολλά χρόνια αργότερα, με δίσκους και με συναυλίες, αλλά δεν μας ενδιαφέρουν πλέον….
Ο Μάκης Μηλάτος το 1981 ισχυριζόταν ότι: «….Μετά το 1975 όταν κυκλοφόρησε το album “Down to Earth“, το group μετακόμισε στην Αμερική γνωρίζοντας μια επιτυχία που από δίσκο σε δίσκο έπεφτε, όπως ακριβώς έπεφτε και η αξία της μουσικής τους. Στις τελευταίες τους εμφανίσεις έχουν μετατραπεί σε ένα κοινότυπο αμερικάνικο γκρουπ….». Λάθος μεγάλο. Τα τελευταία τους album αξίζουν και με το παραπάνω και με μια ελαφρά «κοιλιά», διατήρησαν την μουσική τους σε υψηλά επίπεδα καθόσον οι συναυλίες τους σήμερα είναι ανάρπαστες σε Ευρώπη και Αμερική!
Τελικά το νέκταρ ήταν γλυκό. Όχι όμως και μεθυστικό….
Κείμενο: Γιώργος Δ. Δημόπουλος
Πηγές:
Wikipedia
ΥouΤube
Discogs
ΠΟΠ και ΡΟΚ – Τεύχος 52 (Ιούνιος 1982), Σελίδα 68.
